Στη σύλληψη του διάσημου Ιρανού σκηνοθέτη Τζαφάρ Παναχί (“Το λευκό μπαλόνι, “Ο κύκλος”, “Κόκκινο χρυσάφι”) προχώρησε το καθεστώς της Τεχεράνης τη Δευτέρα το βράδυ: Ενώ η είδηση αποσιωπήθηκε από τα επίσημα μέσα ενημέρωσης, ιστοσελίδες που πρόσκεινται στον ηγέτη της αντιπολίτευσης Μιρχοσεΐν Μουσαβί, ανέφεραν πως η αστυνομία εισέβαλε στο σπίτι του κατά τη διάρκεια δείπνου με φίλους, και τον συνέλαβε μαζί με τη γυναίκα του, την κόρη τους και δεκαπέντε άλλα άτομα που ήταν εκείνη τη στιγμή μαζί τους. Ο σκηνοθέτης, ένας από τους κορυφαίους του σύγχρονου ιρανικού κινηματογράφου, είχε εκφράσει την αντίθεσή του στο αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών του προηγούμενου χρόνου, τοποθετώντας τον εαυτό του στις τάξεις της αντιπολίτευσης.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι οι άνδρες των ιρανικών αρχών ερεύνησαν το σπίτι του και κατέσχεσαν ηλεκτρονικούς υπολογιστές και προσωπικά είδη. Χθες η εισαγγελία της Τεχεράνης επιβεβαίωσε τη σύλληψή του, αναφέροντας ότι κατηγορείται για “συγκεκριμένα εγκλήματα”. Είναι η δεύτερη φορά σε λιγότερο από 12 μήνες που συλλαμβάνεται. Η πρώτη σύλληψή του έγινε το περασμένο καλοκαίρι, με αφορμή την παρουσία του σε τελετή στη μνήμη της Νέντα Αγά Σολτάν, της νεαρής Ιρανής που σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων εναντίον της επανεκλογής του Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Από τότε τού επιβλήθηκε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, γι’ αυτό και δεν ήταν παρών πριν από λίγες μέρες στην Μπερλινάλε, όπου ήταν επίσημα προσκεκλημένος.
Ο 49χρονος Τζαφάρ Παναχί υπήρξε βοηθός του Αμπάς Κιαροστάμι και είναι ένας από τους γνωστότερους στο εξωτερικό σκηνοθέτες του Ιράν. Έχει τιμηθεί με το Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ της Βενετίας το 2000 για την ταινία του “Ο κύκλος” και με την Αργυρή Αρκτο στην Μπερλινάλε το 2006 για το “Offside”.
Επίσης έχει τιμηθεί στις Κάννες με τη Χρυσή Κάμερα για την ταινία “Λευκό Μπαλόνι” (1995) και με το βραβείο FIPRESCI στο ίδιο φεστιβάλ (2003) για το “Κόκκινο χρυσάφι”.
Εξι χρόνια πριν, προσκεκλημένος του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, ο Παναχί μάς έλεγε ότι “προβλήματα υπήρχαν πάντα στο Ιράν για τους κινηματογραφιστές, ωστόσο κάποιες φορές, κάτω από ‘περίεργες’ συνθήκες επιτρέπεται η προβολή ορισμένων ‘δύσκολων’ για το καθεστώς ταινιών. Αλλά αυτές οι ‘περίεργες’ συνθήκες δεν είναι θεμελιώδεις ώστε να επιτρέπουν την ελεύθερη προβολή και την ελεύθερη έκφραση των δημιουργών».
Μιλώντας για τις κοινωνικές ανισότητες στο Ιράν είχε πει: «Όταν εφαρμόζεται λανθασμένη οικονομική πολιτική και όταν οξύνονται οι οικονομικές δυσχέρειες του λαού, ωθείται το κράτος, η πολιτεία, σε σπασμωδικές κινήσεις. Αυτό οδηγεί στη δημιουργία κοινωνικών στρωμάτων με μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, από την άποψη της οικονομικής ισχύος. Το αποτέλεσμα αυτών των πολιτικών στην πατρίδα μου ήταν να εξαφανιστεί ουσιαστικά η μεσαία τάξη. Τώρα υπάρχουν δύο οικονομικές τάξεις, μία με πολλά προβλήματα και μία άλλη με υπερβολική άνεση, και η πρώτη είναι πολύ μεγαλύτερη από τη δεύτερη”.
